İş Sağlığı ve Güvenliği Alanında Yeni Yönetmelik Yayımlandı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği, 16 Mayıs 2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni yönetmelik, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü bünyesindeki döner sermaye işletmesinin faaliyet alanlarını, gelir ve giderlerini, idari-mali işleyişini ve denetim esaslarını yeniden düzenliyor.

Düzenleme, doğrudan işverenlerin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamındaki temel yükümlülüklerini değiştiren bir yönetmelik niteliğinde değildir. Ancak iş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, eğitim, belgelendirme, araştırma, kişisel koruyucu donanım testleri ve piyasa gözetimi gibi kamusal hizmetlerin yürütülmesine ilişkin idari ve mali yapıyı ilgilendirmesi nedeniyle uygulama bakımından önem taşımaktadır.

Yönetmeliğin Amacı ve Kapsamı

Yeni yönetmeliğin amacı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri, idari ve mali işlemleri ile denetimine ilişkin usul ve esasları belirlemektir. Yönetmelik, yalnızca bu döner sermaye işletmesini kapsamaktadır.

Bu yönüyle düzenleme, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin kurumsal kapasitesine ilişkin bir çerçeve oluşturmaktadır. Özellikle İSG alanında yürütülen teknik hizmetler, laboratuvar faaliyetleri, test ve analiz süreçleri, eğitim ve danışmanlık hizmetleri bakımından işletmenin hangi alanlarda faaliyet gösterebileceği açık şekilde belirlenmiştir.

Yönetmeliğin Hukuki Dayanağı

Yönetmelik, 9 Ocak 1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun’un 39. maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Bu dayanak, düzenlemenin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından ziyade döner sermaye işletmesinin idari ve mali yapısına ilişkin olduğunu göstermektedir. Dolayısıyla yönetmelik, çalışan sağlığı ve iş güvenliği uygulamalarının finansmanı, hizmet üretimi ve kurumsal organizasyonu bakımından değerlendirilmelidir.

Döner Sermaye İşletmesine 95 Milyon TL Sermaye Tahsis Edildi

Yönetmelikte dikkat çeken düzenlemelerden biri, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesine 95.000.000 TL sermaye tahsis edilmesidir. Bağış ve yardımların, tahsis edilen sermaye sınırıyla bağlı olmaksızın sermaye tutarına eklenebileceği de düzenlenmiştir.

Bu hüküm, işletmenin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve iş sağlığı ve güvenliği alanındaki hizmetleri finanse edebilmesi bakımından önemlidir. Döner sermaye yapısı, kamu hizmeti niteliğindeki bazı teknik ve uzmanlık faaliyetlerinin daha düzenli, izlenebilir ve mali açıdan sürdürülebilir biçimde yürütülmesine imkân tanır.

İşletmenin Faaliyet Alanları Geniş Şekilde Belirlendi

Yeni yönetmelik, döner sermaye işletmesinin faaliyet alanlarını ayrıntılı şekilde düzenlemektedir. Buna göre işletme; iş sağlığı ve güvenliği alanında ulusal ve uluslararası kurumlarla iş birliği yapılması, standart ve norm çalışmaları yürütülmesi, kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi ve denetimi ile standartlara uygunluk testleri gibi faaliyetlerde bulunabilecektir.

Ayrıca iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesine yönelik araştırmalar, tüm çalışanların fiziksel, kimyasal, biyolojik ve psikososyal risklere karşı korunmasına ilişkin faaliyetler, yayın ve dokümantasyon çalışmaları, seminer ve konferans organizasyonları da yönetmelikte faaliyet alanı olarak sayılmıştır.

Bunun yanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık ve uzmanlık hizmetleri de işletmenin faaliyet alanları arasında yer almaktadır. Bu düzenleme, İSG alanında teknik kapasitenin artırılması ve uygulamadaki hizmetlerin kurumsal bir yapı üzerinden yürütülmesi bakımından önem taşımaktadır.

Kişisel Koruyucu Donanım ve Teknik Ölçüm Hizmetleri Açısından Önemi

Yönetmelikte kişisel koruyucu donanımların piyasa gözetimi, denetimi ve standartlara uygunluk testleri açıkça faaliyet alanları arasında sayılmıştır. Bu husus, özellikle işverenlerin çalışanlara sağlamakla yükümlü olduğu koruyucu ekipmanların güvenilirliği bakımından dolaylı bir önem taşır.

İşyerlerinde kullanılan kişisel koruyucu donanımların mevzuata ve standartlara uygun olması, iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesinde temel unsurlardan biridir. Yeni yönetmelik, bu alandaki teknik test ve denetim faaliyetlerinin kamu kurumsal yapısı içerisinde yürütülmesine ilişkin mali ve idari zemini güçlendirmektedir.

Gelir ve Gider Kalemleri Düzenlendi

Yönetmelikte işletmenin gelirleri; faaliyetlerden elde edilen gelirler, yurt dışından sağlanan hibe ve proje yardımları, ticari gelirler, bağış ve yardımlar, faiz ve komisyon gelirleri ile işletme faaliyetleriyle ilgili diğer gelirler olarak belirlenmiştir.

Giderler bakımından ise faaliyetlerin gerçekleştirilmesi için yapılacak harcamalar, personel giderleri, mal ve hizmet alımları, araç ve taşıt satın alınması veya kiralanması, laboratuvar malzemeleri, danışmanlık, eğitim, belgelendirme ve hukuki giderler gibi çeşitli kalemler düzenlenmiştir.

Bu düzenleme, işletmenin hangi kaynaklardan gelir elde edebileceğini ve bu gelirlerin hangi hizmetler için kullanılabileceğini belirlemesi bakımından önemlidir. Özellikle iş sağlığı ve güvenliği alanında teknik laboratuvar altyapısı, eğitim programları ve araştırma faaliyetleri mali kaynak gerektirdiğinden, yönetmelikte bu alanlara ilişkin açık hükümlerin yer alması uygulamada önem taşıyacaktır.

Yönetim ve Sorumluluk Esasları Belirlendi

Yönetmeliğe göre işletmenin hizmetleri; harcama yetkilisi, işletme müdürü, işletme müdür yardımcısı, gerçekleştirme görevlisi, muhasebe yetkilisi ve diğer işletme personeli tarafından yürütülecektir. İşletmenin idari ve mali işleri işletme müdürü tarafından yerine getirilecektir.

Ayrıca Genel Müdür, işletmenin harcama yetkilisi olarak belirlenmiştir. Harcama yetkilisi; işletme bütçesinden yapılacak harcamaların mevzuata ve amaca uygun şekilde gerçekleştirilmesinden, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumlu olacaktır.

Bu hükümler, kamu kaynağı niteliğindeki döner sermaye gelirlerinin yönetiminde hesap verebilirlik ve idari sorumluluk ilkeleri açısından önemlidir.

Denetim ve İhale Süreçleri

Yönetmelikte işletmenin Bakanlık, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Sayıştay tarafından denetleneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca işletmenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu hükümlerine tabi olduğu düzenlenmiştir.

Bu hükümler, işletmenin mali işlemlerinin kamu ihale mevzuatı ve kamu mali yönetimi ilkeleri çerçevesinde yürütüleceğini göstermektedir. Dolayısıyla işletme faaliyetleri kapsamında yapılacak alım, satım, hizmet üretimi ve harcama süreçlerinde şeffaflık, denetlenebilirlik ve mevzuata uygunluk esas olacaktır.

Önceki Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı

Yeni yönetmelikle birlikte, 31 Mart 2010 tarihli ve 27538 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni yönetmelik, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu nedenle 16 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla döner sermaye işletmesinin idari ve mali işleyişinde yeni yönetmelik hükümleri esas alınacaktır.

İşverenler Açısından Doğrudan Yeni Bir Yükümlülük Getiriyor mu?

Yönetmelik, işverenlere doğrudan yeni bir iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü getiren bir düzenleme değildir. İşverenlerin risk değerlendirmesi, çalışanlara eğitim verilmesi, kişisel koruyucu donanım sağlanması, sağlık gözetimi yapılması ve iş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi görevlendirilmesi gibi temel yükümlülükleri, başta 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında devam etmektedir.

Ancak yönetmelik, İSG alanında yürütülen teknik hizmetlerin, ölçüm ve analiz çalışmalarının, eğitim ve belgelendirme süreçlerinin idari ve mali altyapısıyla ilgili olduğundan dolaylı olarak iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının kurumsal yapısını etkileyebilir. Özellikle teknik ölçüm, analiz, laboratuvar, belgelendirme ve araştırma faaliyetlerinde kamu hizmet kapasitesinin güçlendirilmesi, uygulamadaki denetim ve standardizasyon süreçleri bakımından önem taşıyabilir.

Yeni Düzenlemenin Uygulamaya Etkisi

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yayımlanan yeni yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki döner sermaye faaliyetlerini daha güncel ve kapsamlı bir idari-mali çerçeveye kavuşturmaktadır. Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yalnızca denetim boyutuyla değil; araştırma, eğitim, teknik analiz, belgelendirme, piyasa gözetimi ve uluslararası iş birlikleri yönüyle de ele alınacağını göstermektedir.

Bu kapsamda düzenleme, işverenlerin günlük İSG yükümlülüklerini doğrudan değiştirmese de İSG alanında hizmet sunan kurumlar, teknik ölçüm ve analiz süreçleri, kişisel koruyucu donanım denetimleri ve kamu eliyle yürütülen uzmanlık faaliyetleri bakımından önemlidir. Uygulamada yönetmeliğin etkisi, özellikle Bakanlık ve Genel Müdürlük bünyesinde yürütülecek hizmetlerin kapsamı ve mali işleyişi üzerinden ortaya çıkacaktır.